MacGyver zrobiłby to lepiej. Czego o życiu nauczyły nas seriale lat 80. i 90.

Pamiętasz ten dźwięk? Ten specyficzny pisk włączanego telewizora kineskopowego, który słyszały tylko psy i dzieciaki poniżej piętnastego roku życia? A potem to uczucie elektryczności na ekranie, kiedy przesuwałeś po nim ręką? To była magia. Nie mieliśmy Netflixa, nikt nie pytał „jesteś tam wciąż?”, bo nikt nie miał czasu na głupie pytania. Mieliśmy Polsat, dwa kanały TVP i program telewizyjny w gazecie, w którym zakreślało się hity tygodnia długopisem.

Wychowaliśmy się na serialach, które dzisiaj uznano by za toksyczne, nierealistyczne i prawdopodobnie obraźliwe dla połowy populacji. Ale to one nas ukształtowały. To one wpoiły nam przekonanie, że każdy problem da się rozwiązać, o ile masz pod ręką rolkę szarej taśmy i scyzoryk. Oto lekcje życia, które wyciągnęliśmy z „Dynastii”, „Drużyny A” i faceta z fryzurą na czeskiego piłkarza.

Lekcja 1: Fizyka jest umowna, a taśma klejąca to spoiwo wszechświata (MacGyver)

Angus MacGyver. Człowiek, który wchodził do szopy z paczką zapałek i gumą do żucia, a wychodził, pilotując lotnię z napędem atomowym. Czego nas to nauczyło? Że instrukcje obsługi są dla słabych. Że „nie da się” to tylko wymówka ludzi bez wyobraźni (i bez dostępu do saletry potasowej).

Dzisiejsze pokolenie dzwoni po serwis, gdy zawiesi im się aplikacja w telefonie. My, wychowankowie MacGyvera, patrzymy na cieknącą rurę pod zlewem i myślimy: „Czy spinacz biurowy i kawałek dętki rowerowej wystarczą?”. Zazwyczaj nie wystarczają i kończymy z zalaną łazienką, ale liczy się ten moment nadziei. Ten błysk w oku, że jesteśmy inżynierami własnego losu. MacGyver nauczył nas improwizacji. I tego, że fryzura „na czeskiego piłkarza” pasuje do wszystkiego, nawet do rozbrajania bomby atomowej na trzy sekundy przed wybuchem.

Lekcja 2: Jeśli masz plan, nikt nie zginie (Drużyna A)

Czterech gości w czarnej furgonetce, ściganych przez rząd, rozwiązujących problemy lokalnych farmerów. Brzmi jak opis patostreamingu, ale to była „Drużyna A”. Najważniejsza lekcja? Wystrzelenie dziesięciu tysięcy pocisków z karabinów maszynowych nie musi nikogo zabić. Serio, w tym serialu zużyto więcej amunicji niż podczas II wojny światowej, a jedyną ofiarą był zazwyczaj arbuz na straganie albo opony w Jeepie złoczyńców.

Dla nas, dzieciaków z kluczami na szyi, to była lekcja o pracy zespołowej. Potrzebujesz „Mózgu” (Hannibal), „Twarzy” (Buźka), „Mięśni” (B.A.) i kogoś kompletnie nieobliczalnego, kto w korporacji dostałby zwolnienie dyscyplinarne w pierwszy dzień (Murdock). „Drużyna A” nauczyła nas, że nieważne jak beznadziejna jest sytuacja, jeśli zamkniesz nas w garażu ze spawarką i starym autobusem, wyjedziemy stamtąd czołgiem. I że uwielbiamy, gdy plan się powodzi. Nawet jeśli plan był głupi.

Lekcja 3: Prawda jest gdzieś tam, ale rząd na pewno kłamie (Z Archiwum X)

Zanim internet zalały teorie spiskowe o płaskiej ziemi i czipach w szczepionkach, mieliśmy Muldera i Scully. To oni nauczyli nas zdrowego cynizmu. Pokolenie X nie ufa władzy, nie ufa korporacjom i nie ufa uśmiechniętym ludziom w garniturach. Dlaczego? Bo wiemy, że Palacz stoi gdzieś w cieniu i pociąga za sznurki.

„Z Archiwum X” to był nasz przyspieszony kurs sceptycyzmu. Mulder chciał wierzyć, Scully potrzebowała dowodów. My jesteśmy gdzieś pośrodku. Chcemy wierzyć, że ZUS wypłaci nam emerytury, ale dowody wskazują, że szybciej porwą nas kosmici. Ten serial przygotował nas na dzisiejsze czasy fake newsów. Kiedy Generacja Z panikuje, bo przeczytała coś na TikToku, my mrużymy oczy, zapalamy latarkę i idziemy do piwnicy sprawdzić, czy to nie kolejna mistyfikacja rządu.

Lekcja 4: Życie to nie „Przyjaciele”, życie to „Świat według Bundych”

Przez lata karmiono nas bajeczkami o pięknych apartamentach w Nowym Jorku, gdzie bezrobotni dwudziestolatkowie piją kawę za 5 dolarów. Ale my wiedzieliśmy lepiej. Naszym duchowym przewodnikiem był Al Bundy. Sprzedawca butów, który nienawidził swojej pracy, swojego życia i (z wzajemnością) swoich sąsiadów.

Al Bundy był antybohaterem, na którego zasługiwaliśmy. Nauczył nas, że sukces to nie jachty i miliony na koncie. Sukces to przetrwanie dnia bez zawału, z piwem w ręku i ręką w spodniach, oglądając mecz. To była brutalna lekcja realizmu, która uodporniła nas na instagramowe życie. Kiedy widzisz influencera na Bali, myślisz o Alu, który wraca do domu, gdzie czeka na niego Peggy i pusta lodówka. I jakoś ci lżej, bo wiesz, że to drugie jest znacznie bardziej prawdziwe.

Lekcja 5: Bieganie w zwolnionym tempie rozwiązuje problemy (Słoneczny Patrol)

Okej, ta lekcja może być nieco myląca. „Słoneczny Patrol” nauczył nas głównie tego, że czerwony kostium kąpielowy jest ważniejszy niż umiejętność reanimacji. Ale była tam ukryta głębsza prawda: czasem trzeba zwolnić.

David Hasselhoff i Pamela Anderson nie spieszyli się do tonących. Oni płynęli przez powietrze. Może to metafora naszego podejścia do deadline’ów? Świat pędzi, korporacje wymagają „na wczoraj”, a my, pokolenie X, biegniemy swoim tempem. Może trochę ociężale (patrz: artykuł o bólu pleców), ale z godnością. I zawsze wyglądamy przy tym dobrze. Przynajmniej we własnych wspomnieniach.

Podsumowanie: Analogowe dusze w cyfrowym świecie

Seriale lat 80. i 90. były naiwne. Efekty specjalne wyglądały, jakby robił je stażysta w Paincie, a dialogi szeleściły papierem. Ale miały duszę. Nauczyły nas, że technologia to tylko narzędzie, a liczy się spryt, lojalność i dobra skórzana kurtka.

Dzisiaj mamy smartfony, które robią za nas wszystko, ale czy potrafimy zrobić bombę z gumy do żucia? Prawdopodobnie nie (i prosimy, nie próbujcie tego w domu). Ale mamy ten mentalny scyzoryk w głowie. Poczucie, że cokolwiek życie rzuci nam pod nogi – czy to kryzys wieku średniego, czy awarię Wi-Fi – poradzimy sobie. W końcu MacGyver by sobie poradził.