Samotność po czterdziestce: nie jesteś zepsuty, tylko masz dość bylejakości

Samotność po czterdziestce nie jest już awarią

Po czterdziestce samotność zaczyna mieć inną temperaturę. Nie przypomina już tej z czasów studiów, kiedy człowiek siedział sam w wynajętym pokoju, słuchał kasety przewijanej ołówkiem i udawał, że samotność jest artystycznym wyborem. Wtedy wystarczył telefon stacjonarny, jeden znajomy z samochodem i nocny sklep, żeby świat znowu wydawał się dostępny.

Dziś można mieć pełną książkę adresową, kilka grup na komunikatorze, rodzinny kalendarz i nadal czuć, że nikt naprawdę nie siedzi obok. Tylko że po czterdziestce coraz rzadziej jest to problem do natychmiastowego naprawienia. Czasem to po prostu skutek uboczny tego, że przestało się znosić ludzi, przy których trzeba grać własną rolę.

Najgorsza samotność ma publiczność

Przez lata myliłem samotność z brakiem zajęcia. Jeśli nie było z kim wyjść, należało kogoś znaleźć. Jeśli weekend wyglądał zbyt spokojnie, trzeba było go czymś dopchać. Kino, piwo, zakupy, przypadkowe spotkanie, wiadomość wysłana do osoby, z którą od dawna nie miało się o czym rozmawiać. Byle nie zostać samemu z własną głową, bo jeszcze zacznie zadawać pytania bez formularza zwrotnego.

Najgorsze nie było jednak siedzenie w pustym mieszkaniu. Najgorsze było siedzenie przy stole pełnym ludzi i pilnowanie, żeby nie powiedzieć za dużo, nie mieć zbyt innego zdania, nie popsuć atmosfery. Człowiek wychodził z takiego spotkania zmęczony bardziej niż po całym dniu noszenia mebli. W samochodzie włączał radio, żeby zagłuszyć tę osobliwą ciszę, która pojawia się wtedy, gdy przez trzy godziny byłeś obecny, ale ani przez chwilę nie byłeś sobą.

To jest samotność z publicznością. Bardzo nowoczesna, bardzo dobrze oświetlona i zwykle udokumentowana zdjęciem, na którym wszyscy wyglądają na zachwyconych. Nie polecam. Zresztą nikt nie pytał.

Po czterdziestce kończy się casting

W młodszym wieku łatwiej przyjmowałem do życia ludzi z przypadku. Ktoś był zabawny, ktoś miał wolne mieszkanie, ktoś znał kogoś, kto organizował imprezy. Relacje powstawały trochę jak składanka nagrywana z radia: tu fragment refrenu, tam urwany początek, gdzieś pominięta reklama proszku do prania. Nie zawsze miało to sens, ale przynajmniej coś grało w tle.

Później zaczynasz rozumieć, ile kosztuje każda relacja. Nie chodzi o pieniądze. Chodzi o uwagę, czas, nerwy i tę dziwną energię, która znika z człowieka po rozmowie, podczas której przez godzinę tłumaczył oczywistości komuś, kto i tak przyszedł wyłącznie po potwierdzenie własnej wersji świata.

Po czterdziestce kończy się casting. Nie chce się już być najciekawszym, najbardziej wyrozumiałym, najbardziej dostępnym. Nie chce się też utrzymywać znajomości dlatego, że trwa od czasów liceum i wypada ją nosić jak starą kurtkę. Czasem jest wygodna, czasem ma kieszenie, ale człowiek dawno już przestał wyglądać w niej dobrze.

Nie każda relacja musi kończyć się awanturą. Nie każda osoba musi zostać uznana za toksyczną, jakby dorosłe życie było katalogiem produktów z jedną gwiazdką. Czasem po prostu przestajecie do siebie pasować. Jedno poszło dalej, drugie zostało w rozmowach sprzed piętnastu lat. I tyle. Żadnej komisji, żadnego oświadczenia dla opinii publicznej.

Samotność bywa ceną za nieudawanie

Najtrudniejsze jest to, że autentyczność nie zawsze przynosi natychmiastową ulgę. Czasem najpierw zabiera ludzi. Kiedy przestajesz śmiać się z żartów, które cię nie bawią, odbierać połączenia o każdej porze i uczestniczyć w rozmowach, które od dawna są tylko rytuałem, robi się pusto. Nie romantycznie. Zwyczajnie pusto.

Przychodzi wieczór, w którym nie ma żadnego planu. Telefon leży ekranem do dołu. Nikt nie pyta, gdzie jesteś. Nikt nie wysyła zdjęcia obiadu ani kolejnego filmu, którego i tak nie obejrzysz. Przez chwilę można pomyśleć, że coś poszło nie tak. Że dorosłość miała wyglądać inaczej. Więcej ludzi, więcej historii, więcej dowodów, że nie wypadłeś z obiegu.

A potem robisz herbatę. Otwierasz książkę, choć przeczytasz tylko kilka stron. Włączasz płytę, której nie trzeba zatrzymywać co trzy minuty, żeby odpowiedzieć na wiadomość. Słyszysz lodówkę, samochód na ulicy i własne myśli, które po pewnym czasie przestają brzmieć jak alarm. I rozumiesz, że pusto nie zawsze znaczy źle. Czasem oznacza, że wreszcie nie ma tam rzeczy, których od dawna nie chciałeś.

Nie jestem samotny przez cały czas

Nie piszę tego jako człowiek, który odkrył wyższość samotności nad bliskością. To byłaby kolejna poza, tylko bardziej wyrafinowana. Lubię rozmowy, śmiech, wspólne jedzenie i tych kilka osób, przy których można przyjść bez przygotowania. Można milczeć. Można powiedzieć coś głupiego. Można mieć gorszy dzień i nie dostać w zamian wykładu o własnym potencjale.

Różnica polega na tym, że nie chcę już być z kimś tylko dlatego, że boję się być sam. To dwa zupełnie różne powody. Pierwszy buduje relację. Drugi buduje klatkę, tylko z ładniejszymi zasłonami.

Samotność po czterdziestce nie zawsze jest brakiem miłości, przyjaźni czy ludzi wokół. Czasem jest dowodem, że człowiek przestał handlować sobą za odrobinę towarzystwa. Nie sprzedaje już własnego spokoju za zaproszenie, którego właściwie nie chciał. Nie bierze udziału w rozmowie wyłącznie dlatego, że ktoś kiedyś wpisał go na listę znajomych.

Można z tego powodu zostać samemu. Można też pierwszy raz od dawna znaleźć się po swojej stronie. I, szczerze mówiąc, ta druga opcja nie wygląda jak porażka. Bardziej jak spokojny wieczór bez konieczności udowadniania, że świetnie się bawisz.

Jeśli masz dziś dość ludzi, którzy mówią dużo i słuchają głównie siebie, włącz Radio XVIBE na xvibe.pl. Tu przynajmniej muzyka nie udaje, że zna twoje życie lepiej od ciebie.